Het gebruik van een warmtepomp is in Nederland steeds algemener en veel mensen vragen zich af wat zo’n systeem precies doet. Een warmtepomp helpt om een huis te verwarmen zonder aardgas te gebruiken, en maakt daarbij gebruik van warmte uit de omgeving. Met dit apparaat kun je meestal ook water opwarmen voor de douche of de keuken.
Hoe werkt een warmtepomp in huis
Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, de grond of soms uit het grondwater. Ook als het buiten koud is, zit er nog steeds warmte in de lucht of aarde. De pomp vangt deze warmte op en verhoogt de temperatuur. Dat doet het apparaat met behulp van een beetje stroom. Daarna wordt de opgewekte warmte via leidingen door het huis verspreid. Zo komen de kamers op een aangename temperatuur. Voor warm water werkt het systeem grotendeels hetzelfde: het verwarmt het water zodat je kunt douchen of afwassen.
Verschillende soorten warmtepompen
Er bestaan meerdere soorten warmtepompen, geschikt voor verschillende situaties. De meest voorkomende variant is de lucht-waterpomp. In onderstaande opsomming staan enkele typen:
- lucht-waterpomp – Deze haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die warmte af aan het water in het verwarmingssysteem van het huis.
- bodemwarmtepomp – Warmte uit de grond gehaald. Dit type wordt vaker gekozen bij nieuwbouw, omdat het plaatsen van buizen in de grond bij bestaande huizen vaak lastig is.
- hybride systemen – Die combineren een warmtepomp met een cv-ketel op gas. Bij milde kou werkt de pomp, pas als het echt koud wordt springt de ketel bij. Voor veel mensen is zo’n hybride systeem een makkelijke overstap naar duurzamer verwarmen, vooral als hun huis nog niet heel goed geïsoleerd is.
Voordelen en aandachtspunten bij gebruik
Een warmtepomp heeft duidelijke voordelen. Het grote verschil met een gewone cv-ketel is dat een warmtepomp weinig energie uit elektriciteit nodig heeft om veel warmte te leveren. Zo wordt het gebruik van fossiele brandstoffen minder. Daardoor daalt ook de uitstoot van CO2. Veel mensen merken dat de energierekening lager wordt, zeker als het huis goed geïsoleerd is. Toch vraagt het verwarmen met een warmtepomp soms om wat aanpassingen.
- Radiatoren in oudere huizen zijn vaak ontworpen voor hogere temperaturen. Een warmtepomp werkt juist optimaal met lagere temperaturen, bijvoorbeeld via vloerverwarming of speciale lage temperatuurradiatoren.
- Soms zijn er subsidies beschikbaar om de overstap aantrekkelijker te maken.
- Ook moet het stroomnet op sommige plekken nog uitgebreid worden, omdat meer stroomverbruik een wijziging in de aansluitingen kan betekenen. Dit komt niet bij alle huizen voor, maar kan bij oudere woningen een rol spelen.
Wanneer een warmtepomp geschikt is
Eigenaren van een goed geïsoleerd huis hebben de meeste kans op succes met een warmtepomp. Bij nieuwe woningen wordt vaak direct gekozen voor een volledig elektrisch systeem. Bij bestaande huizen kiezen mensen dikwijls voor de hybride variant. Dit komt omdat het huis dan niet gelijk van het aardgas af hoeft. Ook hoeft een cv-ketel die nog goed werkt vaak niet meteen weg. Bewoners van appartementen of huurhuizen hebben soms minder keuze, maar er zijn oplossingen zoals kleine lucht-luchtpompen. Sommige verenigingen van eigenaren willen gezamenlijk verduurzamen, zodat er nieuwe technieken geplaatst kunnen worden. Voor vrijwel alle situaties is in grote lijnen iets mogelijk. Het is verstandig om persoonlijk advies te vragen bij het lokale energieloket of een energiecoach voor passende oplossingen.
Antwoorden op veelgestelde vragen over de warmtepomp
Waarom gebruikt een warmtepomp minder stroom dan gewone elektrische verwarming? Een warmtepomp verplaatst warmte uit de buitenlucht of grond en maakt daar gebruik van bestaande energie. Op deze manier zorgt een klein beetje stroom voor veel meer warme lucht of water. Dat is anders dan een gewone elektrische verwarming, die elektrisch vermogen direct omzet naar warmte zonder extra rendement.
Werkt een warmtepomp ook als het buiten vriest? Een warmtepomp blijft ook in koude winters werken, want er zit zelfs bij vrieskou nog warmte in de buitenlucht of in de grond. De meeste systemen zijn hier speciaal op gemaakt. In hele strenge kou helpt bij een hybride systeem de cv-ketel soms extra mee.
Is het nodig om alle radiatoren te vervangen voor een warmtepomp? Niet in elke situatie hoef je alles aan te passen, maar voor het beste resultaat is vloerverwarming of lage temperatuurverwarming handig. In veel oudere huizen zijn de radiatoren geschikt gemaakt voor hogere temperaturen, daar werken ze minder goed samen met een warmtepomp. Vaak is advies hierbij aan te raden.
Heb je zonnepanelen nodig als je voor een warmtepomp kiest? Je hebt geen zonnepanelen nodig voor de werking van een warmtepomp. Je kunt het apparaat aansluiten op het gewone stroomnet. Wie zonnepanelen heeft, kan wel extra besparen door de eigen opgewekte stroom te gebruiken.
Kun je ook een warmtepomp krijgen in een huurwoning of appartement? Het is in sommige gevallen mogelijk, bijvoorbeeld met kleine lucht-lucht systemen. Vaak moet je afspraken maken met de verhuurder of met de Vereniging van Eigenaren. Soms is er ook een gezamenlijke oplossing voor het hele gebouw mogelijk.
